Түркістан облысында жалпы саны 9 индустриалды аймақ орналасқан. Ал ИА-тың аумағы 538 га құрайды. Оның ішінде қазіргі таңда 6 индустриалды аймақта: Түркістан, Кентау, Созақ, ҚТИА-Бадам, Мақтаарал, Қазығұрт- инвестициялық жобалар орналасқан. Сонымен қатар биыл Жетісайда индустриалды аймақ ашу жоспары талқыланған болатын. Түркістан облысының әкімі Дархан Сатыбалдының кәсіпорындар ашу, индустриалды аймақтарды көбейту бойынша тапсырмасы аясында облыстағы аудан және қалалардың мүмкіндіктері зерделенуде. Осы орайда, Жетісай ауданында «Жетісай» индустриалды аймағын» ашу ұсынысы жан-жақты қаралды. Бұл туралы «Turkistan» Индустриалды аймақтарды басқарушы компаниясының» Бас директоры Қанат Ұзақбайұлы Жетісай ауданына жұмыс сапары барысында талқыланды. Аудан басшысы Серік Мамытов индустриалды аймақ ашу – өнеркәсіп саласы дамыған аудан үшін маңызды шешім екенін атап өтіп, жалпы аумағы 50 га жерде ашу мүмкіндік бар екенін жеткізді. Индустриалды аймақ ашылған жағдайда, Жетісай ауданындағы өнімдер шығаратын өндіріс орындары бір аумаққа орналастырып, компания тарапынан көрсетілетін қызметтерге жүгіне алады. Атап айтқанда, дайын ғимарат сатып алуға немесе бос жерлерді жалға алып, толықтай жүргізілген инфрақұрылыммен қамтамасыз етіледі. Бұл мәселе бойынша алдағы уақытта қаржылық-экономикалық тиімділігі анықталып, облысқа ұсынылатын болады. Жетісай ауданы егістік бойынша, оның ішінде жеңіл және мақта өнеркәсібі, дәнді дақылдар өсіруде алдыңғы орында тұр. Жалпы, кәсіпкерлік саласында Жетісайдың 70%-ы агроөнеркәсіп болып саналады.

Осы мәселеге қатысты облыс әкімі индустриалды деп танылған аймақтарға тексеру жұмыстары жиі жүргізілу керектігін алға тартты. Облыстағы индустриалды аймақтардағы проблемаларды шешу мақсатында арнайы жұмыс тобы құрылады. Облыс әкімі Дархан Сатыбалдының төрағалығымен өткен апталық аппарат отырысында өңірдегі индустриалды аймақтар бойынша атқарылған жұмыстар баяндалды. Ондағы жұмыстардың бәсеңдеуіне алаңдаушылық білдірген өңір басшысы инвестициялық жобаларды жүзеге асыруда жүйелі жұмыс атқармаған әкімдерді сынға алды. Көш соңында қалғандарға нақты тапсырмалар жүктеді. Бұл бағыттағы жұмыстарды күшейтуді тапсырды.

Түркістан облысының индустриалды аймақтарында құны 44,4 млрд.т. болатын және 3092 жұмыс орнын құрайтын барлығы 63 жоба орналасқан. Оның ішінде, құны 34,169 млрд.тг. болатын және 2496 жұмыс орнын құрайтын 44 жоба іске қосылып, жұмыс жасауда.
2023 жылдың І-тоқсанында атқарылған жұмыстарды айта өтсек, «Grand Stroy Kaz» ЖШС әзірлеген құны 1 500 млн.тг. және 30 жұмыс орнын құратын жобасы Өңірлік Үйлестіру Кеңесінің оң қорытындысын алып, индустриалды аймақтан өз құрылысын бастады.
Сондай-ақ, 2023 жылдың І-тоқсанында Бәйдібек индустриалды аймағына әлеуетті инвестордың әзірлеген жалпы құны 1 600 млн.тг. және 72 жұмыс орнын құрайтын 2 жоба Өңірлік Үйлестіру Кеңесінің кезекті отырысына ұсынылды.

Сондай-ақ, өңіріміздің экономикалық жағдайын жақсарту және индустриалды аймақтарды дамыту бойынша іс шаралар ұйымдастырылуда. Оған дәлел, 2023 жылы құны 74,4 млрд.тг. және 972 жаңа жұмыс орнын ашатын 8 инвестициялық жобаны тарту көзделуде. Атап айтар болсақ:
— «QazSteel Industries» ЖШС – құны 40 млрд. теңге, 320 жұмыс орны;
— «КАЗКРАХМАЛ» ЖШС – 31,2 млрд. теңге, 500 жұмыс орны;
— «КазТравертин» ЖШС – 800 млн. теңге, 28 жұмыс орны;
— «Рамирта» ЖШС – 800 млн. теңге, 44 жұмыс орны;
— «ARYN Construction» ЖШС – 800 млн. теңге, 30 жұмыс орны;
— «Бекжанов» ЖК – 400 млн. теңге, 20 жұмыс орны;
— «EL-KZ 2020» ЖШС – 300 млн. теңге, 10 жұмыс орны(ІІ кезең);
— «Кентау Аспап Құралдар Цехі» ЖК – 109 млн. теңге, 20 жұмыс орны.
Қосымша: Жоғарыда аталған кәсіпорын жобаларының құжаттарын ӨҮК кезекті отырысына әзірленуде.
Басқарушы компанияның 2023 жылға арналған жұмыс жоспары.
Құны 5,8 млрд.тг., 375 жұмыс орнын құрайтын 13 жобаны іске қосу жоспарлануда.
Олар:
Түркістан индустриалды аймағы
— «Grand Miks» ЖШС – 800 млн.тг., 35 жұмыс орны, кеңсе жиһаздарын өндіру жобасы.
— «ГОКТУРК» ЖШС – 250 млн.тг., 19 жұмыс орны, темір-бетон бұйымдарын өндіру жобасы.
— «TECHTRONIC-STROY» ЖШС – 500 млн.тг., 20 жұмыс орны, темірбетон бұйымдарын өндіру.
— «Гүлзада» ЖК – 100 млн. тг., 20 жұмыс орны, темір есік өндірісі.
— «Ali Construction Group» ЖШС – 890 млн. тг., 29 жұмыс орны, темірбетон бұйымдары мен тауарлық бетон өндіретін зауыт
— «Euroblock Production» ЖШС – 113,8 млн. тг., 20 жұмыс орны, газдыбетон блоктарын өндіру
Кентау индустриалды аймағы
— «МЖ-Алихан» ЖШС – 200 млн. тг., 25 жұмыс орны, темір бетон өндірісі
— «Сим Тас» ЖШС – 600 млн. тг., 29 жұмыс орны, керамзитті кірпіш зауыты
— «Data Farming» ЖК – 150 млн. тг., 12 жұмыс орны, мобилді жылжымалы контейнерлер цехі
— «Халтаев» ЖК – 81 млн. тг., 19 жұмыс орны, құрылыс блоктарымен металл сетка өндіру цехі
Мақтаарал индустриалды аймағы
— «EL-KZ 2020» ЖШС – 209 млн.тг.,17 жұмыс орны, газобетон өндіру жобасы.
— «Ырысты береке» ЖШС – 450 млн.тг., 30 жұмыс орны, асфальтты бетон жасау.
Қазақ-Түрік индустриалды аймағы
— «RZN» ЖШС – 1 500 млн.тг., 100 жұмыс орны, газобетон өндіру жобасы.
«Түркістан» индустриалды аймағы: жалпы аумағы – 350 га құрайды. Сонымен қатар, 350 га-ң 160 га-ы Арнайы экономикалық аймаққа (СЭЗ) берілуі жоспарлануда. Қазіргі таңда, Түркістан индустриалды аймағында 1360 жұмыс орнын құрайтын және жалпы құны 14,5 млрд.теңге болатын 28 жоба орналасқан. Оның ішінде жалпы сомасы 8,564 млрд. теңгені құрайтын 19 жоба іске қосу актісі алған:
1.«Туркестан Трасса» ЖШС
2.«Азрет-ЖолҚұрылыс» ЖШС
3.«Kadiris» ЖШС
4.«Grand Miks» ЖК
5.«Grand Miks» ЖК – ІІ этап
6.«Стройсервис-ХХІ» ЖШС
7.«Cordial Turkestan» ЖШС
8.«Turkistan textile» ЖШС БК
9.«SouthAluplast» ЖШС
10.«Алем Бетон — 1» ЖШС
11.«MAKS BETON» ЖШС
12.«Нурлы НазАй» ЖШС
13.«Kaztor LTD» ЖШС
14.«АЗИЯ АГРО» ЖШС
15.«Айбек ЛТД» ЖШС
16.«EKP Group 878» ЖШС
17. «Спецстрой» ЖШС
18. «Баянды Құрылыс» ЖШС
19.«Оспан»ЖК
Сонымен қатар, 2022 жылы құны 3 млрд.теңгені және 169 жаңа жұмыс орнын құратын 4 жоба, ӨҮК-ң оң қорытындысын алып, алдағы 2023-2024 жылдары іске қосылуы жоспарлануда. Олар:
1. «Ali Construction Group» ЖШС – 890 млн.тг., 29 жұмыс орны, темірбетон бұйымдарын өндіру жобасы;
2. «TECHTRONIC- STROY» ЖШС – 500 млн.тг., 20 жұмыс орны, темірбетон бұйымдарын өндіру жобасы;
3. «Гүлзада» ЖК – 100 млн.тг., 20 жұмыс орны, темір және ағаштан есік жасау жобасы;
4. «Бозарық АБЗ» ЖШС – 1500 млн.тг., 100 жұмыс орны, асфальтты бетон өндіру жобасы.
Сондай-ақ 2023 жылдың басында құны 1500 млн. тг., 30 жұмыс орынын қамтитын «GRAND STROY KAZ» ЖШС асфальтты бетон өндіру жобасы орналастырылды. Ағымдағы жылы құны 2,3 млрд.теңге және 104 жұмыс орнын құрайтын 5 жоба 2023 жылы іске қосу жоспарланып отыр:
1. «Grand Miks» ЖШС — 800 млн.тг., 35 жұмыс орны, кеңсе жиһаздарын өндіру жобасы
2. «Ali Construction Group» ЖШС – 890 млн.тг., 29 жұмыс орны, темірбетон бұйымдарын өндіру жобасы;
3. «TECHTRONIC- STROY» ЖШС – 500 млн.тг., 20 жұмыс орны, темірбетон бұйымдарын өндіру жобасы;
4. «Гүлзада» ЖК – 100 млн.тг., 20 жұмыс орны, темір және ағаштан есік жасау жобасы;
5. «ГОКТУРК» ЖШС – 250 млн.тг., 19 жұмыс орны, темір-бетон бұйымдарын өндіру жобасы.
Ал, 2024 жылы құны 3,3 млрд. теңгені және 145 жаңа жұмыс орнын құрайтын 3 жобаны қосу жоспарлануда:
1. «Юлдашев» ЖК – 300 млн. тг., 15 жұмыс орны, жеңіл жиһаз өндірісі;
2. «Бозарық АБЗ» — 1500 млн. тг., 100 жұмыс орны, асфальтты бетон өндіру жобасы;
3. «GRAND STROY KAZ» ЖШС – 1500 млн. тг., 30 жұмыс орны, темірбетон бұйымдары және тауарлық бетон өндіру зауыты.
Сонымен қатар, 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Түркістан қаласы бойынша өнім көлемі 4,69 млрд.тг. және салық көлемі 186 млн. теңгені құрады.

Индустриалды аймақтардың қатысушылары – «Grand Miks» ЖШС-і (жоба құны – 2,47 млрд.тг), жиһаз өндіріс кәсіпорны, «CG Food Central Asia» ЖШС-і (жоба құны – 1,1 млрд.тг.) дайын тағам өнімдерін өндіруші кәсіпорны. Индустриалды аймақтарды дамыту барысында ауқымды іс-шаралар ұйымдастырылуда. Оған дәлел, 2022 жылы құны 8,205 млрд. тг. және 640 жаңа жұмыс орнымен қамтамасыз ететін 8 инвестициялық жобаны тарту көзделген. Жыл соңына дейін темір бетон бұйымдарының өндірісі мен керамзитті кірпіш өндіру жобасы іске асырылады.
Айта өтейік биыл Түркістан индустриалды аймағында 60-қа жуық жаңа жұмыс орны ашылады деп жоспарлануда. Түркістан қаласында 2023-2025 жылдар аралығында 169 жаңа жұмыс орнын құрайтын 4 жоба іске асырылады. Құны 3 млрд. теңгелік жоба темірбетон бұйымдары, темір және ағаштан есік жасау, асфальтты бетон өндіруге бағытталған. Қазірдің өзінде Түркістан индустриалды аймағында 1330 жұмыс орнын құрайтын 27 жоба орналасқан. Жалпы құны – 13,01 млрд. теңге. Оның ішінде жалпы сомасы 8,564 млрд. теңгені құрайды. Түркістан облысында инвестиция тарту жұмыстары күшейтіледі. Облыс әкімі Дархан Сатыбалдының төрағалығымен өткен аппарат отырысында өңірдегі индустриалдық және арнайы экономикалық аймақтарға инвестиция тарту жұмыстары талқыланды. Сонымен бірге индустриалдық және арнайы экономикалық аймақтарды инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылыммен қамтамасыз ету шаралары және тарифтеріне қатысты түйткілдер де талқыланды. Өңір басшысы бұл саланың маңызды екенін тоқталып, инвестиция тарту ісін жандандыруды тапсырды.
– Жалпы бірінші кезекте индустриалды аймақтардың жер мәселесі және оған қажетті инфрақұрылым бойынша бөлек-бөлек Жол карталарын әзірлеуіміз керек. Кәсіпкерлер мен инвесторлар біздің өңірде электр тарифі арзан емес екенін айтады. Инвесторлармен дұрыс жұмыс істеу қажет. Осыған байланысты тиісті басқармалар мен мекемелерден, басшылардан нақты ұсыныстар күтемін. Аудан, қала әкімдерінің негізгі индикаторларының бірі – инвестиция тарту және жаңа жұмыс орындарын ашу. Осы бағытта жұмысты жандандырыңыздар. Индустриалды аймақтар мен арнайы экономикалық аймақтар кәсіпкерлікті дамытуға ықпал етуі тиіс, – деген Дархан Сатыбалды индустриалды аймақтарды дамыту, жұмыс орындарын ашу мәселелері тұрақты түрде күн тәртібінде тұратынын айтты.
Сонымен бірге ірі компаниялар мен инвесторларға қолайлы жағдай жасап, Түркістан облысына шақыру керектігін жеткізді. Мәжілісте Облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы, Облыстық инвестиция және экспорт басқармасы, Облыстық құрылыс басқармасы мен Табиғи монополияларды реттеу комитетінің Түркістан облысы бойынша департаментінің және «Оңтүстік Жарық Транзит» ЖШС басшылары мен өкілдерінің пікірлері тыңдалды.
Өңір басшысы электр қуатына қатысты тарифті төмендету және реттеу жөнінде жауапты мекемелермен бірлесе жұмыс істеп, тиімді шешім шығаруды тапсырды. Сондай-ақ индустриалды аймақтарда жұмысты жандандыру, жаңа кәсіпорындарды ашу ісін күшейту жөнінде тапсырма берді. Индустриалды аймақтарды басқаратын компанияларды оңтайландырып, нақты нәтижеге жету жолында жұмыс істеуді жүктеді. Түркістан облысында 9 индустриалды аймақ бар. Олар Мақтаарал, Шардара, Созақ, Қазығұрт, Түлкібас, Бәйдібек, Ордабасы аудандары мен Түркістан және Кентау қаласында орналасқан. Индустриалды аймақтарда құны 24,054 млрд. теңге болатын және 2614 жұмыс орнын құрайтын 56 жоба орналасқан. Оның ішінде құны 15,542 млрд. теңге болатын және 2087 жұмыс орнын құрайтын 40 жоба іске қосылып, жұмыс атқаруда. Биыл 266 жаңа жұмыс орнын ашуға мүмкіндік беретін 7 жобаны іске қосу межеленген.
Өңірде «TURKISTAN» арнайы экономикалық аймағы жұмыс істеп тұр. Қазіргі таңда 365 гектар өнеркәсіптік аймағының инфрақұрылым жүйелерінің І және ІІІ кезеңдерінің құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Мұнда бірнеше жоба жүзеге асыру бойынша нақты келісімдер бар. Алдағы уақытта арнайы экономикалық аймаққа ірі инвесторларды тарту көзделіп отыр.
Осыған дейін мемлекет басшысы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Марат Қарабаевты қабылдаған болатын. Кездесуде министрліктің қызметі және Президент тапсырмаларының орындалу барысы, соның ішінде жолдардың сапасын жақсарту, халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету мәселелері жөнінде баяндалды.
Қасым-Жомарт Тоқаевқа кен орындарына жүргізілген тексеру жұмыстарының қорытындысы туралы есеп берілді. Марат Қарабаевтың айтуынша, заң бұзушылықтарға байланысты қатты пайдалы қазбаларды игеруге берілген 200-ден астам келісімшарт пен лицензия қайтарып алынды. Министр 800-ден астам жобадан тұратын жаңа индустриялық инвестициялық жобалар топтамасының іске асырылуы туралы да баяндады.
Бұдан бөлек, Мемлекет басшысына көлік инфрақұрылымының дамуы жөнінде ақпарат берілді. Тиісті тапсырма бойынша Үкімет еліміздің көлік-логистикалық әлеуетін дамытудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасын бекітті. Сондай-ақ транзиттік әлеуетті арттыру үшін вагон паркі тапшылығына қатысты мәселе шешіліп жатыр. «Stadler», «Alstom» және «Wabtec» компанияларының қатысуымен отандық зауыттарда вагон мен локомотив өндірісі басталады. Президенттің 2029 жылға дейінгі сайлау алды бағдарламасын іске асыру аясында халықаралық автомобиль дәліздерін дамыту, соның ішінде республикалық маңызы бар 8 мың шақырым автожол салу және қайта жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Қасым-Жомарт Тоқаевқа азаматтық авиация саласындағы тұрақты өсім туралы да баяндалды. 2022 жылы пандемияға дейінгі көрсеткішке қол жеткізілді, яғни Қазақстан авиакомпаниялары 11 миллионға жуық жолаушы тасымалдады. «Ашық аспан» режимі енгізілді. Ұшу географиясы кеңейіп келеді. 2025 жылға дейін Токио, Сингапур, Шанхай және Нью-Йорк бағыттарына рейстер ашылады деп жоспарланып отыр. Қасым-Жомарт Тоқаев орта бизнесті дамыту және шикізат секторына, тау-кен өнеркәсібі мен геологиялық барлау салаларына инвестиция тарту жұмыстарын күшейтуді тапсырды.
Сонымен қатар Президент жол бойындағы, сондай-ақ әлеуметтік, инженерлік және коммуналдық инфрақұрылымдарды жаңғыртуға ерекше назар аударуды, өндірістегі отандық үлесті арттыру жұмысын күшейтуді және Қала құрылысы кодексін әзірлеуді жеделдетуді талап етті.


Президент көрші елден келіп жатқандар туралы көпшіліктің көкейінде жүрген мәселеге де арнайы тоқталды.
Айта кету керек Түркістан облысы инвестиция салу үшін өте тиімді аймақ саналады. Өңір стратегиялық маңызды әрі, бизнесті жүргізіп, инвесторлардың құқықтарын қорғау мен инвестициялық ынталандыру үшін де өте қолайлы аймақ. Түркістан облысы инвестиция тарту қарқынының 138,5% көрсеткішімен ел көлемінде 2 орынға ие болды.
