Интернет технологиясы, әлеуметтік желілер, онлайн сауда дамыған сайын, киберқауіпсіздік мәселесі алға шығып барады. Бүгінде Қазақстанда 140 мың веб сайт тіркелген. Ал интернет қолданушыларының саны соңғы 10 жылда 76 пайызға жетті. Елімізде көбіне банктегі есеп-шоттар, жеке мәліметтер хакерлердің шабуыл нысанына айналады. Былтырғы мәлімет бойынша Қазақстанда мемлекеттік органдарға жасалған сондай шабуылдар саны 20 есеге артқан. Негізінен «Азаматтарға арналған үкімет» базасы нысан болады екен. Себебі онда еліміздегі азаматтардың, мүліктердің мәліметтері және басқа да маңызды ақпараттар сақталған. Өткен жылы мемлекеттік мекемелердің киберқауіпсіздігін сақтау үшін қазынадан 71 миллиард теңге бөлінді.
Қазір мемлекеттік органдарда 1500 IT маман жұмыс істейді. Бұл қажетті қызметкерлер санынан екі есе аз. Ал жалпы Қазақстанда 30 мың киберқауіпсіздік маманы жетіспейді екен. Қазақстанда ең көп кибершабуыл әдетте интернет-дүкендерге жасалады. Егер 2012 жылы аталған бағытта шабуыл 800 рет тіркелсе, 2017 оның саны 25 мыңға дейін өскен. Ең қиын шабуылдардың қатарына жаһан бойынша тарайтын вирустар кіреді. Мәселен, 2017 жылы 150 мемлекеттің 100 мыңнан астам кәсіпорны Wanna Cry атты вирусын жұқтырған. Қазақстандағы 4 мемлекеттік мекеме де аталған вирусқа «шалдыққан» Бұл мәселе өзге елдерге де тән.
Ырысты Жәлілханова, ҚР ЦДИАӨМ ақпараттық қауіпсіздік комитетінің бас сарапшысы:
— Заң шеңберінде дербес деректерді заңсыз таралып кеткені үшін хабарлау, сондай-ақ хакерлер институтын заңнамалық тұрғыда бекіту, дербес деректер қамтылған құжаттардың көшірмелерін жинауға тыйым салу бойынша нормалар қарастырылған болатын. Бізде хакерлерге қарсы әкімшілік те, қылмыстық та жаза бар. Жеке ақпаратты қолды еткені үшін 1 мың айлық есептік көрсеткіш, яғни 3 млн 692 мың теңге айыппұл қарастырылған. Қылмыстың ауырлығына қарай 2 ден 6 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы тағы бар. Әйтсе де компьютердің құлағында ойнайтындарды тұзаққа түсіру оңай болмай тұр.