ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНДА ДЕМОГРАФИЯЛЫҚ ӨСІМ ҚАРҚЫНДЫ

Биылғы жылдың қаңтар айынан бастап, облыс халқының саны 2119,1 мың адамға жетті. Қалалық елді мекендерде – 519,2 мың адам, ауылдық елді мекендерде – 1599,9 мың адамды құрады. Бұл көрсеткіш 2022 жылғы 1 қаңтармен салыстырғанда халық саны 30,6 мың адамға немесе 1,5% өсті. Түркістан облысы халық тығыз қоныстанған аймаққа жатады. Өткен жылы мемлекет басшысы өңірдегі демографиялық жағдай ерекше тоқталған болатын.

«Кейінгі жылдары 83 жаңа мектеп пайдалануға берілді. Қазір 59 мектеп салынып жатыр. Себебі, еліміздің әрбір 7-ші сәбиі осы өңірде дүниеге келеді. Оларға сапалы білім ордаларын салып, жағдай жасау – маңызды міндеттің бірі» — деді мемлекет басшысы. Мемлекет басшысының сөзінше, халық санының өсімі бойынша, Түркістан облысына қарасты Сарыағаш ауданы алдыңғы қатарда келе жатыр.

Сарыағаш ауданы ауылшаруашылыққа бейімделген аймақ. Жылыжайлар мен шипажайларға бай оңтүстіктің жүрегінде орналасқан ыстық мекен. Бүгінде қалада 42.000 мыңнан астам адам шоғырланған. Аудан болып  1992 жылы ақпан айында құрылған. Ауданда 16 өнеркәсіп орны, 7077 агроқұрылым, оның ішінде: 101 заңды тұлға, 6976 шаруа қожалықтары бар. Аудан аумағында «Сарыағаш шипажайы» АҚ, «Арман», «Алтын бұлақ – Р» демалыс орындары, балалар шипажайы бар. «Алекс» ЖШС – Қазақстан – Польша бірлескен кәсіпорны, «Демеу», «Әсем-ай», «Курорт – Барс – 2030» ЖШС-тері Сарыағаш шипалы суын құятын кәсіпорындар, «Мырзакент»АҚ, «Айша бибі» ӨК – мақта тазарту завотында мақта талшығын өндіреді. «Сенім» ЖШС – тігін, тоқыма бұйымдарын шығарады. Сарыағаш. ауданында жүзім шаруашылығын өркендету үшін «Жүзім» бағдарламасы жасалынған, бұл бағытта «Қабыланбек» шарап жасайтын компаниясы, «Дербісек – Бахус» ЖШС, «Назико» ЖШС, «Ақжол» АҚ-ның шарап заттары, жүзім өңдейтін 6 цех жұмыс істейді. Ауданның барлық егіс алқаптарының үштен бір бөлігіне дәнді дақыл, 11,9%-на көкөніс, 17,3%-на мақта, 31,1%-на жүзімдік егілген. Облыстағы арпаның жалпы өнімінің – 9,5%, жүгерінің – 26,5%, күнбағыстың – 36,5%, картоптың – 30,5%, көкөністің – 26,4%, жемістің – 24,5%, жүзімнің 39,9% жиналады. Облыстағы темекі өсіретін бірден-бір аудан. Аудан шаруашылықтарында облыстағы мүйізді ірі қара малдың – 10,4%, оның ішінде сиырдың – 12,5%, қой мен ешкінің – 13,7%, шошқаның – 3,7%, жылқының – 8,4% шоғырланған; түйе – 180, құс – 75,3 мың басты құрайды. Ауданның бiрден-бiр табиғи байлығы жер асты минералды емдiк, ас сулары болып табылады. Ауданның экономикасы табиғи емдік жолмен емдейтін шипажайлары арқылы өркендеп отыр. “Сарыағаш”, “Арман”, “Ана мен бала”, “Алтын бұлақ” және басқа да көптеген шипажайлары бар.

Облыс бойынша 2023 жылғы 1 наурыздағы халық саны бойынша көрсеткіш 2124,5 мың адамды құрады. 2023 жылғы қаңтар-ақпандағы халықтың табиғи өсуінің абсолюттік көрсеткіші 7,2 мың адамды құрады (2022 жылғы қаңтар-ақпанға – 100,1%), осы кезеңде 8,9 мың (97,9%) – туу, 1,7 мың (89,4%) — өлім оқиғасы тіркелді.

Облысқа 2023 жылғы қаңтар-ақпанда 4663 адам келген (облыс ішіндегі көші-қонды есепке алмағанда) (2022 жылғы қаңтар-ақпанда – 5212 адам), 6697 адам — кеткен (8025 адам), көші-қон ағыны бойынша абсолюттік ауытқу айырымы 2034 адамды (теріс) құрады, ал 2022 жылғы қаңтар-ақпанда – 2813 адамды (теріс) құрады.

2022 жылғы IV тоқсанда халықтың орта есеппен жан басына шаққандағы атаулы ақшалай табыстары, бағалау бойынша, 84831 теңгені құрап, 2021 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 17,2% өсті, ал нақты ақшалай табыс 1,6% кеміді.

Түркістан облысы бойынша департаменті басшысы Гүлнар Күнтуғанованың мәлімдеуінше,

Бүгінде Түркістан облысы халық саны бойынша республика ішінде озық өңірлер қатарынан көрінді. Өңірде ел тұрғындарының 10,7% тұрады. 2022 жылдың желтоқсанында Түркістан облысы халқының саны 2 116 450 адамға жеткен. Оның ішінде қала халқы 517981 адамды, ауыл халқы 1 598 469 адамды құрады. Яғни, 100-ден 75,5%-ын ауыл халқы құрап отыр. 2021 жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда халық саны 43 мың 646 адамға немесе 2,1% өскен. Бір жыл ішінде өңірде 53 123 сәби дүние есігін ашқан. Аталған мерзімде 27137 ұл және 25986 қыз туылған. Облыс бала туу бойынша республика деңгейінде көшбасшылардың қатарында тұр, оның үлесі 14,4% құрайды.
Жуықта ғана Түркістан облысының № 3 облыстық перинаталдық орталығында үшем сәби дүниеге келді. Бұл — осы аптада жарық дүние есігін ашқан екінші үшем бір отбасына ғана емес, бүкіл өңірге қуаныш сыйлап отыр. Айта кетсек, 19 наурыз сайлау күні облыста 86 сәби дүние есігін ашқан.
Түркістан облыстық денсаулық сақтау басқармасының ұйымдастыруымен, нәресте өлімін төмендету мақсатында барлық аудандық ауруханаларда Облыстың штаттан тыс координатор БШАЫЕ/ӘПМ Нұрхан Нарымбетова бастаған топ «Әмбебап- прогрессивті модель» бойынша семинар сабақтар өткізуді қолға алған болатын. Жүкті әйелдердің, жаңа туған нәрестелер мен ерте шақтағы балалардың патронажы және белсенді қарап қадағалау, соның ішінде қауіп топтарын анықтау, олармен жұмыс жасауға бағытталған сабақтарды өткізу, сондай-ақ қауіп тобын анықтаумен қатар ЭКО картасын салу, оны талдау, жоспар құру, сол жоспармен жұмыстарын талдау бойынша семинарлар жалғасын табуда.
Түркістан облысына қарасты Бәйдібек ауданында алғаш рет үшем дүниеге келді. Үшемдер өмірге келген 4 күннен кейін №2 облыстық перинаталдық орталығына ауыстырылған.  Бәйдібек ауданының тұрғыны 3 ұл босанды. Жаңа туған нәрестелерге Арслан, Алихан, Асылхан есімдері берілді. Нәрестелердің салмағы 1290 гр, 1230 гр және 1115 гр болды.

Мерзімінен ерте дүниеге келген үшем перинаталдық орталық дәрігерлерінің бақылауында болды.
Батыр ана бұған дейін 2 перзентті дүниеге әкелген. Енді көпбалалы отбасына айналып отыр. Перинаталдық орталық пен Бәйдібек аудандық орталық аурухананың медицина қызметкерлері анасы мен нәрестелерге мықты денсаулық тілеп, үйіне шығарып салды.
Түркістан облыстық денсаулық сақтау басқарма басшысы Асхан Байдувалиевтың төрағалығымен денсаулық сақтау мәселелері бойынша жиналыс өтті. Атаулы жиынға облыстың мемлекеттік және жекеменшік емдеу мекеме басшылары қатысып, сұрақ астында қалған мәселелерді талқылады. Нақтырақ айтқанда Түркістан облысындағы трансплантологиялық қызметтің жағдайы, босандыру қызметін талдау, ситуациялық орталық көрсеткіштері жайлы, сұрақтар қойылып, атаулы мәселелерге қатысты тапсырмалар бекітілді.
Сонымен қатар өлім-жітімнің қарқын алу мен басты себептеріне тоқталар болсақ. Биыл қайтыс болғандар саны 9810 адамды құрап отыр.  Жалпы өлгендер санының 56,9% немесе 5579 адамы еркектерді құрады. Өлім-жітімнің жалпы коэффициенті 1000 адамға 4,60 қайтыс болғандарды құрады. Өлімнің  негізгі себептері болып қан айналымы жүйесі аурулары табылады, олардың үлесіне барлық тіркелген өлім оқиғаларының 23% тиесілі, қатерлі өскіндерден — 9,7%, жазатайым жағдайдан, уланудан және жарақаттанудан — 9,1%, тыныс  органдары ауруларынан — 7% қайтыс болған.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *