ТҮРКІСТАН: МАҚТА КЛАСТЕРІНЕ 300 МЛН. АҚШ ДОЛЛАРЫ ЖҰМСАЛМАҚ

4 просмотров

Түркістан облысына құны 300 млн. АҚШ долларын құрайтын инвестиция тартылып, 4 мың жұмыс орны ашылатын болды. Бүгін аталған инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жөніндегі меморандумға қол қойылды.

Түркістан облысының әкімі Дархан Сатыбалды «Xinjiang Lihua (Group) Co.,Ltd» компаниясының бас директоры Чжан Цихаймен кезекті рет кездесіп, маңызды мәселелерді талқылады. Аталған алпауыт компания Түркістан облысында мақта кластерін дамытуға инвестиция салады.

– Түркістан төрінде өзіңізбен тағы да жүздесіп отырғаныма қуаныштымын. Біздің мақсат – мақта кластерін дамытып, жұмыс орындарын көбейту, мақтаны экспортқа шығару. Осы жобаларды жүзеге асыруға қолдау көрсетіледі, – деді Дархан Сатыбалды.

«Xinjiang Lihua (Group) Co.,Ltd» компаниясының бас директоры әріптестікке жол ашқан өңір басшысына алғысын жеткізді. Өңірде жоспарланған жобалардың сәтті жүзеге асарына сенімді екенін айтты.

Келісімге сәйкес, бұл компания Түркістан облысында бірнеше жобаны жүзеге асырмақ. Олар: «Тамшылатып суару өндірісі»; «Арнайы каналдарды қалпына келтіру және модернизациялау»; «Мақта талшығының өндірісі»; «Жіп иіру зауыты»; «Мата тоқу өндірісі» және «Киім шығару фабрикасы» жобалары.

Кездесуде Түркістан облысы әкімінің орынбасары Ермек Кенжеханұлы мен «Xinjiang Lihua (Group) Co.,Ltd» компаниясының бас директоры Чжан Цихай меморандумға қол қойды.

Айта кетейік, бұл кездесуге дейін аталған компания өкілдерімен бірнеше кездесу болған. Облыс делегациясы инвесторлардың жұмысымен танысу мақсатында Тәжікстандағы мақта өндіретін өндіріс орындарына арнайы барып, қытайлық кәсіпкерлердің мақта өсірудегі технологиясымен танысқан болатын. «Xinjiang Lihua (Group) Co., Ltd» компанясы – тоқыма және тігін өнеркәсібі секторы бойынша Қытайдағы ірі кәсіпорын. Нарықта 20 жылдық тәжірибесі бар.

Мақта өте нәзік, кірпияз өсім­дік. Жауы көп. Құрттар мен түр­лі зиян­ке­тердің алдын алып отырмаса, мез­гілінде су ішпесе, агротех­никалық талаптар орындал­маса өнім бермей қалатын сәттері бар. Ливерпуль мақта биржасындағы ба­ғаға тәуел­ділігі де шаруалар­дың қал­тасына әсер етеді. Ди­қандар 40-50 градус аптаптың ас­тында ерте көктемнен қоңыр күзге дейін өсірген осы өнімін шитін ғана айыратын мақта зауыттары арқылы шетелдерге су тегін сатып келді. Былай айт­қанда, өздері өсірген ақ мақ­­тадан дайындалған өнім Қа­­зақстанға 5-6 есе қымбат ба­ғаға келеді. Шаруалар осы мәселені жоғары билікке білдіріп, Үкімет қарауына ұсынып келген. Диқандардың бұл та­лабын орындауға қажетті ал­ғышарттардың бәрі жаса­л­ды. Мақта кластерін дамыту мәсе­лесін көтерді. Жеке меншік мақта зауыттары шаруа­лар­дың еңбегін қанамас үшін мемлекеттік алып мақта зауы­тын Жетісай өңірінде мемлекеттік бағдарла­ма­мен салдыр­ды. Біз арнайы тоқталғалы отыр­ған «Оңтүстік» арнайы эко­номикалық аймағы 2005 жылы тоқы­ма өндірісін дамыту мен бәсе­келестікті жоғарылату, отан­­­­дық мақта тұтынуды арт­тыру және қосымша құн салығы жо­ғары дайын тоқыма өнімдерін шығару, жаңа жұмыс орын­дарын және жо­ғары техноло­гиялық өндіріс­терді құру мақсатында құрыл­ған болатын. «Оңтүстік» ай­мағында бизнесті құру және дамыту үшін барлық қолайлы экономикалық жағдайлар жа­са­ған. Инвесторлар Қазақстан Рес­публикасының заңнама­сы­на сәйкес корпоративті табыс, мүлік және жер салықтарын, сондай-ақ кедендік баж са­лық­тарын төлеуден боса­тылған. “Оңтүстік” арнайы эко­но­микалық аймағының бас­шы­сы Бақыт Мәуленовтің  айтуын­ша, бүгінгі таңда АЭА аума­ғында 2010-2014 жылдарға ар­нал­ған мемлекеттік үдемелі ин­дустрия­лық-инновациялық даму бағ­дар­ламасы аясын­да екі ин­вестициялық жоба іске асы­­рыл­ған. Біріншісі, есілген және иірілген жіптердің өндірісі бой­ынша «OXY TEXTILE» ЖШС – «Кешенді автомат­тан­дырыл­ған иіру-ширату фабрикасы» жобасы. Жоба «Қазақстанның даму банкі» және «Қазақ­стан­ның даму банкі – Лизинг» АҚ-тың қолдауымен жүзеге асы­рылды. Жобаның жалпы құны – 5 879,8 млн. теңге. Жаңа 260 жұмыс орны құрылды. Жоба – жергілікті мақта тал­шығын қайта өңдеу үлесін ұлғайтуды, аумақтың және елі­міздің то­қыма өнеркәсібін да­мы­туды, экономиканың бір-бі­рімен бай­ланысты салаларына оң әсер етуді көздейді. Екіншісі, гигроскопиялық мақта, целлюлоза және кабоксометилцеллюлоза өндірісі бой­ынша «Хлокопром-Целлюлоза» ЖШС – «Құрамында мақ­тасы бар шикізаттан ылғал жұтқыш мақта, мақта целлю­ло­засы және техникалық карбоксиметилцеллюлоза өндірі­сін ұйымдастыру» жобасы. Жоба «Қазақстанның даму банкі – Лизинг» АҚ-тың қолдауымен жүзеге асырылды. Жобаның жалпы құны – 3 850,0 млн.теңге. Жаңа 237 жұмыс орны құрылды. Бақыт Мәуленов сондай-ақ төмендегідей инвестициялық жобалар іске асырылып жат­қа­нын тілге тиек етті. Атап айтқанда, «Ютекс-KZ» АҚ иірілген жіптер мен дайын маталар өн­дірісі бойынша «Жаңа­шыл то­қыма өндірісін ұйым­дас­тыру» жобасы. Жобаның жалпы құны – 15,7 млрд. теңге. Жаңадан 1041 жұмыс орнын ашу жоспарлануда. «Шымкент-Кашемир» ЖШС қой және түйе жүнінен, сон­дай-ақ түбіттен сырып тігілген көрпелер өн­дірісі бойынша «Дайын тоқы­ма бұйымдарын өндіруді ұй­ым­дастыру» жоба­сы. Жобаның жалпы құны – 560,1 млн. теңге. Жаңадан 272 жұмыс орнын ашу жоспарлануда. «АГФ» групп» Өндірістік Компаниясы» ЖШС киім өндірісі бойынша «Конвейерлі ағынды тігін фабрикасы және қолданбалы материалдар өн­ді­рісі бойынша цех» жобасы. Жо­баның жалпы құны – 251 млн. теңге. Жаңадан 300 жұ­мыс орнын ашу жоспарлануда. «Есенжол-Назар» ЖШС кен­дірден жасалған кілем өн­дірісі бойынша «Кілем өнім­дерін өндіру жөніндегі тоқыма фабрикасын құру» жобасы. Жобаның жалпы құны – 2,3 млрд. теңге. Жаңадан 52 жұмыс орнын ашу жоспарлануда. «TurKaz Textile» бірлескен кә­сіп­орны» ЖШС дайын өнім­дер өндірісі бойынша «Үй тоқымасы өндірісін ұйымдас­ты­ру» жобасы. Жобаның жалпы құны – 10,3 млрд.теңге. Жаңадан 543 жұмыс орнын ашу жоспарлануда. «Чалык» Түрік холдингінің «Дайын өнімдер өндірісі бойын­ша тоқыма фабрикасының құры­лысы» жобасы. Жалпы құны – 43,8 млрд.теңге. Жаңадан 2000 астам жұмыс орнын ашу жоспарлануда. «Оңтүстік» арнайы экономи­калық аймағында әзірше осын­дай жұмыстар жүргізіліп жатыр. Болашақта мақта кластерін да­мы­ту арқылы тоқыма өнеркә­сі­бінде жетекші салаға айналғалы отырған экономикалық аймақ­тың келешегі зор. Жақында облыс әкімі Асқар Мырзахметовтің халық алдын­дағы есебі тыңдалды. Осында сөз сөйлеген кәсіпкерлердің бірі бірқатар әріптестердің аймақ құра­мына кіруге ықыласты екендіктерін айтты. Бұл дегеніңіз, оңтүстікте қазақстандық жеңіл өнеркәсіптің серпінді жобалары іске асады дегенді білдіреді.

Осы саладағы өзекті мәселелер өңірге жұмыс сапарымен келген ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – Сауда және интеграция министрі Серік Жұманғарин қатысуымен өткен мақта зауыттарының басшылары мен шаруалардың кездесуінде талқыланды.

Серік Жұманғарин өңірді өнеркәсіптік дамыту жобаларымен танысты. Жақын арада Мақтаарал, Ордабасы, Сауран, Шардара және Жетісай аудандарында 12 тоқыма тігін фабрикасын ашу жоспарланып отыр.

Нәтижесінде мақта талшығын терең өңдеу көлемі 17 мыңнан 66 мың тоннаға дейін ұлғайтылады. Мақтаарал ауданында 5 жыл ішінде мақта-тоқыма кешені құрылады, оның ішінде мақта өңдеу зауыты, логистикалық хаб, трикотаж өндірісі, бояу және әрлеу және тігін фабрикалары салынады. Облыстың осы ауданында келер жылы мақта жіп және иірілген жіп өндіретін зауытты іске қосу жоспарлануда. Ал биыл «Turkistan» индустриялық аймағы базасында шұлық бұйымдары мен костюмдер шығаратын кәсіпорынды іске қосу жоспарланған.

Түркістан облысында тәулігіне 2500 тонна томат өндіретін кәсіпорын және сағатына 10 мың шикізат шығаратын мұздатылған кептіру қондырғысы бар зауыт пен жеміс — көкөніс комбинатын салу жұмыстары қолға алынды. Жоба құны 25,5 млрд. теңге тұратын алып өндіріс кешені Шардара ауданында орналасады. 2027 жылы құрылысы аяқталатын тамақ өнеркәсібінде 300 жаңа жұмыс орны ашылады.

Мақтаарал ауданында мақта өңдеу зауыты мен тігін мата фабрикасы салынады. 10 мың гектарға өзбекстандық жоғары сапалы мақта сорты өсіріліп, жыл сайын ауқымы арттырылады.

Түркістан өңірі – Қазақстанда мақта өсіретін және жылыжай шаруашылықтары ең көп шоғырланған жалғыз аймақ. Жалпы ауданы 844 га республикадағы жылыжайлардың 67%-ы оған тиесілі.

Жыл сайын өңірде 300 мың тоннадан астам мақта өндіріледі, 22 мақта өңдеу зауытында 25 мың шаруа жұмыспен қамтылған.

Түркістан облысы кәсіпкерлер палатасы директорының айтуынша мәселе күрделі,  жағдайды шешу үшін терең өңдеуді қарқынды енгізу қажет.

«Бүгінгі таңда елде мақтаны терең өңдейтін екі ғана кәсіпорын жұмыс істейді, екеуі де Түркістан өңірінде орналасқан, бірақ олардың қуаттылығы өңірде өндірілетін шикізаттың тек 15%-ын ғана өңдеуге мүмкіндік береді. Оны сату құны әлемдік нарықтағы мақта талшығының бағасына тікелей байланысты болғандықтан, әлемде мақта өнімдерін артық өндірген кезде оның сату бағасы күрт төмендейді», –  деп атап өтті Асылан Ибадуллаев.

Серік Жұманғаринмен кездесуде мақта зауыттарының өкілдері мен шаруалар саланың өзекті мәселелерін айтты. Екі негізгі мәселе – субсидиялар және жеңілдетілген несиелеу. Атап айтқанда, шаруалар мақта зауыттарын Аграрлық несие корпорациясы арқылы төмен пайыздық мөлшерлемемен қаржыландыру мәселесін қарастыруды сұрады.

Екінші мәселе – аударылған субсидияларды өзгеріссіз қалдыру. Өсімдік шаруашылығы дақылдарының өнімділігі мен сапасын арттыруды субсидиялаудың қолданыстағы ержелерінде өтпелі өтінім көзделген. Осы механизмге сәйкес шаруа отандық тыңайтқыш өндірушіге тыңайтқыш құнының жартысын төлейді, ал екінші бөлігін субсидия түрінде зауытқа мемлекет тарапынан өтеледі. Дәл осы механизм Түркістан облысында ең көп танымал. Бүгін Ауыл шаруашылығы министрлігі аударым өтінімдерінің механизмін жоюды жоспарлаған жаңа ережелер жобасын әзірледі. Алайда шаруалар мен өндірушілер тыңайтқыштарды арзан бағамен алу үшін оны қалдыруды сұрайды.

Нәтижесінде, өтпелі өтінімдер бойынша субсидияларды төлеу тетігін қалдыру, сондай-ақ тыңайтқыштарды сатып алу кезінде субсидияларды ауыл шаруашылығы өндірушісі тікелей ала алатын үшжақты шарттың тетігін қосымша қосу туралы шешім қабылданды.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован.